Đây là lần đầu tiên Bộ TN&MT tổ chức hội nghị cầu truyền hình trong công tác xây dựng pháp luật, hình thức này sẽ được rút kinh nghiệm và áp dụng phổ biến hơn trong thời gian tới. Thay mặt Ban Soạn thảo, ông Phạm Ngọc Sơn – Vụ trưởng Vụ Pháp chế - thành viên Ban Soạn thảo báo cáo tóm tắt Dự thảo Luật Khoáng sản (sửa đổi) và nêu lên 5 nguyên nhân chính cần sửa đổi Luật Khoáng sản hiện nay: Trong khi nhiều bộ luật như Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật Bảo vệ môi trường, Luật Đất đai… đã được sửa đổi hoặc ban hành mới thì Luật Khoáng sản vẫn chưa được điều chỉnh, bổ sung phù hợp; một số quy định hiện hành của Luật không còn phù hợp với thực tế, nhiều quy định qua thực tiễn thi hành chưa được luật hóa cao nên thiếu giá trị pháp lý; ngành địa chất khoáng sản có vai trò hết sức quan trọng đối với nền kinh tế xã hội của đất nước, nhưng các quy định về cấp phép thăm dò, khai thác, chế biến mang nặng cơ chế xin – cho, chưa thể chế hóa đầy đủ các chính sách nhằm tăng nguồn thu cho ngân sách Nhà nước; quy định về phân công, phân cấp trong quản lý Nhà nước và lực lượng thanh tra chuyên ngành khoáng sản hoạt động thiếu tính hợp lý; từ năm 2007, Việt Nam là thành viên chính thức của WTO, theo đà kinh tế hội nhập, đặt ra nhiệm vụ cấp thiết là phải rà soát quy định của Luật Khoáng sản hiện hành để có sự bổ sung, sửa đổi phù hợp.

Từ 5 nguyên nhân trên, Dự thảo lần 2 Luật Khoáng sản (sửa đổi) đòi hỏi phải được hoàn thiện mang đậm hơi thở thực tiễn, phù hợp với mọi điều kiện, bối cảnh khác nhau. Bên cạnh đó, các ý kiến đóng góp của địa phương vào dự luật này sẽ được in thành bảng phụ lục đi kèm Dự thảo chính thức và trình Quốc hội trong năm tới.

Đề nghị phân cấp mạnh trong quản lý hoạt động khoáng sản

Tỉnh Quảng Ninh là đầu cầu góp ý đầu tiên và tỉnh Hòa Bình là đầu cầu góp ý cuối cùng vào Dự luật trong Hội nghị truyền hình ngày hôm nay. Còn 4 đầu cầu chưa kịp nêu ý kiến sẽ gửi ý kiến bằng văn bản về Bộ TN&MT. Tất cả các ý kiến đều tập trung vào 3 vấn đề lớn: Phân cấp, quy hoạch và đấu giá. Các đại biểu đều bày tỏ Dự luật nên đẩy mạnh phân cấp cho địa phương, đặc biệt bên cạnh những loại khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường và than bùn, vẫn còn nhiều điểm mỏ nhỏ lẻ không nằm trong vùng dự trữ tài nguyên quốc gia.

Tại Yên Bái, lãnh đạo Sở TN&MT có ý kiến tham gia góp ý cho dự thảo lần 2 Luật Khoáng sản: Về nội dung chương I đề nghị bỏ điều 3 áp dụng pháp luật; điều 4: giải thích từ ngữ, khoản 7, Thăm dò khoáng sản; điều 5, sở hữu tài nguyên khoáng

Toàn cảnh Hội thảo

sản; điều 12, Thẩm quyền cấp giấy phép hoạt động khoáng sản. Về nội dung chương IV, tại điều 38 Quy hoạch thăm dò khoáng sản đề nghị phân cấp cho UBND cấp tỉnh thẩm quyền quy hoạch thăm dò khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp giấy phép khai thác. Các đại biểu tại đầu cầu Yên Bái còn đề nghị bổ sung điều khoản về xử lý tồn tại của các quy hoạch đã lập và các giấy phép đã cấp không phù hợp với các quy định mới ở Luật này.

Ông Đỗ Thông, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh đề nghị trong dự thảo Luật nên có quy định giao cho UBND cấp tỉnh thẩm quyền cấp giấy phép thăm dò các loại khoáng sản thông thường dùng làm vật liệu xây dựng. Đây cũng là ý kiến của nhiều tỉnh, thành khác. Đồng thời, một số đại diện nêu nên hoán đổi vị trí của Chương III (Điều tra, thăm dò…) và Chương VI (Quy hoạch khoáng sản).

Đấu thầu và chuyển nhượng quyền hoạt động khoáng sản

Liên quan đến hoạt động đấu thầu, đấu giá trong lĩnh vực khoáng sản, ông Trương Chí Trung, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Kạn đề nghị Ban soạn thảo làm rõ thêm một số nội dung về đấu giá. Ông Trung cho rằng, chỉ nên áp dụng hình thức đấu giá đối với các khu mỏ đã được xác định rõ trữ lượng, chất lượng khoáng sản và giải phóng mặt bằng xong, tạo điều kiện cho nhà đầu tư khai thác mỏ ngay. Trong khi đó, các đại diện ở nhiều đầu cầu khác góp ý, đối với khâu thăm dò, đánh giá trữ lượng, Nhà nước nên áp dụng hình thức đấu thầu.

Về chuyển nhượng quyền thăm dò, khai thác khoáng sản, để tránh những kẽ hở có thể dẫn đến tiêu cực, đại diện các địa phương yêu cầu chỉ được phép chuyển nhượng khi đã có kết quả thăm dò cụ thể.

Khoáng sản là một lĩnh vực có mối liên hệ hữu cơ với môi trường và quản lý, sử dụng đất đai, nên theo Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bình Dương, việc sử dụng đất sau khi đóng mỏ cần được quy định chặt chẽ theo hướng để cho chủ mỏ lập quy hoạch sử dụng đất phù hợp với quy hoạch của địa phương và được ưu tiên tiếp tục thuê đất. Cách làm này giúp tránh được tình trạng sau khi đóng mỏ, địa phương không tiếp quản đưa vào sử dụng được ngay, một số cá nhân, tổ chức lợi dụng biến khu mỏ cũ thành nơi tập kết phế thải. Đây là hiện tượng đã từng xảy ra tại một số địa phương.

Đối với việc thanh, kiểm tra và xử lý những vi phạm trong hoạt động khoáng sản, các đại biểu hầu hết nhất trí với Dự thảo Luật Khoáng sản lần hai. Tuy nhiên, nên bổ sung thêm quy định về thu hồi giấy phép khoáng sản nếu giấy phép đó cấp không đúng thẩm quyền.

Kết luận Hội nghị, Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên nhấn mạnh 10 nội dung xung quanh việc đảm bảo quyền và lợi ích cho doanh nghiệp xin cấp phép, người dân nơi có mỏ và đảm bảo ngân sách Nhà nước. Đặc biệt, đối với quy hoạch, đây là khâu quan trọng nhất, việc quy hoạch chuẩn sẽ xác định được những điểm mỏ có trữ lượng lớn, bởi nhiều khu mỏ chưa qua thăm dò nên chưa biết dẫn tới không đưa vào quy hoạch. Dự thảo lần 2 Luật Khoáng sản (sửa đổi) phải bảo đảm việc thực hiện chính xác trong công tác quy hoạch, không để doanh nghiệp chỉ đạo điều chỉnh quy hoạch như hiện nay. Cần xây dựng cơ chế chính sách khuyến khích các nhà đầu tư, nhất là khi họ đã hoàn thiện hồ sơ gồm cả đề án chế biến thì tạo điều kiện giới thiệu thêm địa điểm, không để tình trạng doanh nghiệp thiếu nguyên liệu sau khi họ đã bỏ vốn lớn đầu tư thiết bị, công nghệ.Ngoài ra, Bộ trưởng Phạm Khôi Nguyên cũng bày tỏ sự trân trọng, tiếp thu và xem xét nghiên cứu ý kiến của các địa phương về phân cấp, định giá, đấu giá, thanh tra khoáng sản…

Theo Thiệu Anh Báo Tài nguyên và Môi trường ngày 24/11/2009

In tin  Gửi phản hồi